دیابت و سلامت دهان؛ مراقبت، علائم و زمان مراجعه
دیابت می‌تواند با بیماری لثه، خشکی دهان و پوسیدگی ارتباط داشته باشد. مراقبت منظم دهان در کنار برنامه درمان دیابت، به شناسایی زودتر مشکلات کمک می‌کند.
رابطه دیابت و بیماری لثه
افراد مبتلا به دیابت، به‌ویژه اگر قند خون به‌خوبی کنترل نشود، ممکن است بیشتر در معرض التهاب و بیماری لثه باشند. از طرف دیگر، التهاب شدید لثه می‌تواند مدیریت قند خون را دشوارتر کند. این رابطه به معنی مقصر بودن یک عامل واحد نیست؛ معاینه و پیگیری هم‌زمان دندانپزشک و پزشک معالج اهمیت دارد.
خشکی دهان و خطر پوسیدگی
خشکی دهان می‌تواند با دیابت، بعضی داروها، کم‌آبی یا عوامل دیگر همراه باشد. کم‌شدن بزاق احتمال پوسیدگی، بوی دهان و ناراحتی مخاط را بیشتر می‌کند. نوشیدن آب در طول روز، خمیردندان فلورایددار و تمیزکردن بین دندان‌ها کمک‌کننده‌اند؛ برای انتخاب محصولات خشکی دهان یا دهان‌شویه با دندانپزشک مشورت کنید.
برفک و تغییرات دهان
برفک دهان، سوزش، ترک گوشه لب یا لکه‌های غیرعادی علت‌های متفاوتی دارند و نباید فقط بر اساس دیابت تشخیص داده شوند. اگر لکهٔ سفید یا قرمز، درد، زخم یا سوزش پایدار دارید، برای معاینه هماهنگ کنید. داروی ضدقارچ فقط در صورت تشخیص و تجویز مناسب استفاده می‌شود.
پیش از مراجعه چه اطلاعاتی کمک می‌کند؟
فهرست داروها، کنترل قند خون اخیر، سابقه افت قند، حساسیت دارویی و هر تغییری مانند خون‌ریزی لثه یا خشکی دهان را به دندانپزشک اطلاع دهید. داروهای دیابت یا انسولین را خودسرانه برای مراجعه دندانپزشکی قطع یا جابه‌جا نکنید؛ اگر درمان گسترده یا ناشتا بودن مطرح است، هماهنگی با پزشک معالج لازم است.
برنامه روزانه مراقبت
دندان‌ها و خط لثه را با خمیردندان فلورایددار، دو بار در روز تمیز کنید و هر روز بین دندان‌ها را پاک‌سازی کنید. دخانیات خطر بیماری لثه و تأخیر در بهبود را افزایش می‌دهد. پیگیری منظم دندانپزشکی بر اساس وضعیت دهان، کنترل دیابت و درمان‌های در حال انجام تعیین می‌شود؛ یک فاصله ثابت برای همه مناسب نیست.
چه زمانی مراجعه زودتر لازم است؟
تورم صورت یا لثه، تب، درد شدید دندان، خون‌ریزی مداوم لثه، چرک، زخم یا لکهٔ پایدار دهان، و خشکی آزاردهنده دلایل خوبی برای تماس با مطب هستند. دشواری تنفس یا بلع، تورم سریع یا حال عمومی نامساعد نیازمند ارزیابی فوری است و نباید منتظر نوبت معمول بماند.
جمع‌بندی
مراقبت از دهان جایگزین درمان دیابت نیست و کنترل دیابت هم جای معاینه دندانپزشکی را نمی‌گیرد. با گفت‌وگوی شفاف درباره داروها و علائم، می‌توان مسیر پیشگیری و درمان را ایمن‌تر و متناسب‌تر انتخاب کرد.
منابع راهنما
برای هماهنگی حضور پزشک، از بخش تماس و مسیریابی مطب‌ها استفاده کنید. این راهنما جایگزین معاینه نیست.
مطالب آموزشی جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشکی نیستند. برای انتخاب درمان متناسب با شرایط خود، با دندانپزشک مشورت کنید.